Van Gelder kwam uit een kunstminnend milieu en het was dus niet verwonderlijk dat hij zijn talenten in die richting ontwikkelde. Het tekenen naar de natuur was voor hem van jongs af aan een vanzelfsprekende bezigheid. Als vijftienjarige liet hij een paar keer zijn tekeningen zien aan de beroemde kunstschilder Jan Th. Toorop (1858-1928) die sinds 1916 weer in Den Haag woonde. ‘Daar zit heel veel mooi’s fijn’s pittig’s en teer’s in zijn werk’, schreef Toorop aan Dirks vader.
Van 1923 tot 1926 volgde hij een tekencursus in Den Haag en in die tijd maakte hij zijn eerste litho’s; toen hij in 1929 etsspullen voor zijn verjaardag kreeg, ging hij ook etsen. Een tiental jaren later begon hij met een derde grafische techniek: de houtgravure. In deze laatste techniek, waarin hij zou hij excelleren, maakte hij behalve vrij werk ook ex-librissen, briefhoofden en gelegenheids-grafiek.
In 1938 trouwde hij met Karen Mauve en na een verblijf in Italië vestigden zij zich in hetzelfde jaar in het Zeeuwse Veere, dat hij van een vakantie op Walcheren kende. Voor het vrije werk dat hij er maakte gebruikte hij graag aquarelverf in combinatie met kleurpotlood. Veel van dit werk is verloren gegaan tijdens het Duitse bombardement op Middelburg 17 mei 1940, waarbij een hele tentoonstelling van zijn werk in vlammen opging. In het begin van de oorlog verlieten de Van Gelders hun kleine huurhuis aan de Veerse Kaai en kochten zij een zestiende-eeuws pakhuis in de Simon Oomstraat. Het werd verbouwd tot woonhuis met atelier. Hier werden hun dochters Aleid en Agnes geboren. Het gezin zou hier tot 1963 blijven wonen en zich daarna in Den Haag vestigen, waar Van Gelder sinds 1952 aangesteld was als docent grafische vakken aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Hoewel Van Gelder niet over – vaak eervolle – opdrachten te klagen had, verschafte dit docentschap hem een welkom vast inkomen.
Van Gelder was zeer geboeid door het werk van de Franse graficus Rodolphe Bresdin (1822-1885); hij publiceerde in 1976 na jarenlang onderzoek een uitgebreide Franstalige monografie en oeuvre-catalogus van Bresdins grafiek. In 1984 richtte hij de Haagse Etsclub op, samen met met zijn vriend en collega-docent Willem Minderman (1910-1985) en enkele oud-leerlingen, jonge kunstenaars. De activiteiten rond de Haagse Etsclub zijn voor hem een belangrijke stimulans geweest in de laatste fase van zijn leven.
Voor Dirk van Gelder bleef de natuur zijn leven lang de inspiratiebron. Het aangename en vrijwel verstilde leven, 25 jaar lang in Zeeland, heeft een belangrijk stempel op zijn werk gedrukt. Hij tekende er de flora van duin en weide, talloze vlinders en het leven onder en boven water. In houtgravure en ets legde hij het Veere vast waar hij woonde. Hier zijn zonder te overdrijven veel van zijn mooiste buitentekeningen, aquarellen en grafiek tot stand gekomen. Een klein deel van het tentoongestelde werk zal tijdens de expositie te koop zijn.
Ter gelegenheid van deze expositie over de Zeeuwse periode van Dirk van Gelder verschijnt een rijk geïllustreerd publicatie: ‘DIRK van GELDER in Veere 1938-1963’ samengesteld door zijn beide dochters en geredigeerd door de PZC kunstrecensent Rolf Bosboom.
Kortom een prachtige expositie over de Veerse jaren van een begaafd, veelzijdig en aimabel kunstenaar.
Joost J.Bakker
 |
 |
 |
||
 |
 |
 |
||
 |
 |
 |
||
 |
||||
